Hướng dẫn sơ tán trong tòa nhà cao tầng khi xảy ra cháy

Sơ tán an toàn khi xảy ra cháy trong tòa nhà cao tầng là yếu tố sống còn, bởi môi trường kín, mật độ người lớn và chiều cao công trình khiến nguy cơ lan khói, nghẹt thở và mắc kẹt rất cao. Nhiều vụ cháy cho thấy thiệt hại lớn thường đến từ việc không biết cách sơ tán, hoảng loạn, hoặc di chuyển sai hướng. Bài viết này đưa ra hướng dẫn chi tiết giúp cư dân, nhân viên và khách làm việc trong tòa nhà cao tầng có thể chủ động ứng phó trong mọi tình huống.

1. Nguy cơ lớn nhất khi xảy ra cháy trong tòa nhà cao tầng

Không giống nhà thấp tầng, cháy trong cao ốc có đặc thù:

  • Khói độc lan rất nhanh theo giếng trời, hành lang, thang bộ.

  • Mất điện gây kẹt thang máy, khiến cư dân mắc kẹt.

  • Đường thoát nạn dài, dễ hoảng loạn.

  • Nhiệt lượng lớn, dễ gây bỏng và nhiễm khói.

Vì vậy, việc chuẩn bị kiến thức sơ tán trước khi có cháy là điều bắt buộc.

2. Nguyên tắc vàng khi sơ tán trong tòa nhà cao tầng

2.1. Tuyệt đối không dùng thang máy

Khi cháy, hệ thống sẽ ngắt thang máy để tránh bị kẹt, rơi tự do hoặc mở cửa tại tầng đang cháy. Chỉ sử dụng thang bộ thoát hiểm.

2.2. Giữ bình tĩnh và di chuyển trật tự

Hoảng loạn dẫn đến chen lấn, xô đẩy và mắc kẹt ở lối thoát.

2.3. Luôn cúi thấp người khi di chuyển

Khói độc bốc lên cao, oxy nằm sát sàn.

2.4. Che miệng bằng khăn ướt hoặc áo

Giảm lượng khói và khí độc hít vào.

2.5. Tuyệt đối không quay lại căn phòng đang cháy

Khói lan nhanh chỉ trong vài giây, quay lại sẽ rất nguy hiểm.

3. Quy trình sơ tán khi có cháy: Hướng dẫn chi tiết

Bước 1: Nhận tín hiệu báo cháy và quan sát tình hình

  • Khi nghe chuông báo cháy, loa thông báo, hoặc thấy khói/nhiệt, lập tức chuẩn bị sơ tán.

  • Kiểm tra nhanh cửa phòng bằng mu bàn tay. Nếu quá nóng, tuyệt đối không mở.

Bước 2: Thoát nạn theo lối thoát hiểm gần nhất

  • Đeo khẩu trang hoặc khăn ướt che miệng – mũi.

  • Cúi thấp người di chuyển theo vạch phản quang.

  • Tuyệt đối không chạy ngược lên các tầng trên (trừ khi bị chặn lối), ưu tiên đi xuống đất.

Bước 3: Nếu khói quá dày – áp dụng kỹ thuật lết (crawl technique)

  • Hít thở chậm.

  • Bò sát sàn để tránh khói nóng phía trên.

  • Dùng tay rà tường để tránh mất phương hướng.

Bước 4: Sử dụng buồng áp lực dương hoặc tầng lánh nạn

Trong tòa nhà cao tầng thường có:

  • Buồng đệm thang bộ áp lực dương

  • Phòng kỹ thuật áp lực dương

  • Tầng lánh nạn (đối với công trình > 100 m)

Nếu lối thoát hiểm bị lửa chặn, hãy vào khu vực này và chờ lực lượng cứu nạn.

Bước 5: Nếu bị kẹt trong phòng – thực hiện “niêm phong chống khói”

  • Đóng cửa, chèn khăn ướt vào khe cửa.

  • Tắt hệ thống điều hòa thông gió.

  • Mở cửa sổ hoặc ra ban công để hô hấp và phát tín hiệu cầu cứu.

  • Gọi 114, cung cấp tầng – vị trí – mô tả tình hình.

Bước 6: Khi ra ngoài tới khu vực an toàn

  • Không đứng gần cửa tòa nhà, tránh khói tạt ra.

  • Tập trung tại khu vực tập kết đã được quy định.

  • Tuyệt đối không quay lại tòa nhà cho đến khi có thông báo an toàn.

4. Các lỗi sơ tán nguy hiểm thường gặp

  • Quay lại phòng để lấy tài sản.

  • Chạy theo đám đông mà không xem hướng thoát nạn.

  • Dùng thang máy.

  • Mở cửa khi chưa kiểm tra nhiệt độ bằng mu bàn tay.

  • Hít phải khói do che miệng không đúng cách.

  • Tụ tập ở hành lang hoặc gần cửa thoát hiểm.

Những sai lầm này có thể khiến việc thoát nạn thất bại, thậm chí gây thương vong.

5. Công tác chuẩn bị sơ tán cho cư dân và nhân viên tòa nhà

5.1. Huấn luyện PCCC định kỳ

  • Tập huấn 2 lần/năm theo quy định.

  • Hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy, cách mở cửa chống cháy, kỹ năng lết thoát khói.

5.2. Kiểm tra định kỳ lối thoát hiểm

  • Không để xe, đồ đạc, tấm chắn chắn ngang lối thoát.

  • Đảm bảo đèn EXIT và đèn sự cố luôn sáng.

5.3. Trang bị sơ đồ thoát nạn tại mỗi tầng

  • Bản đồ chỉ hướng thang bộ, phòng áp lực dương, họng nước chữa cháy.

5.4. Trang bị thiết bị thoát hiểm cá nhân

  • Mặt nạ phòng khói.

  • Đèn pin cá nhân.

  • Bộ dây thoát hiểm (cho phòng cao tầng không có lối dự phòng).

6. Kết luận

Sơ tán khỏi tòa nhà cao tầng khi có cháy đòi hỏi kiến thức, bình tĩnh và kỹ năng thực tế. Nắm vững quy trình thoát nạn, biết cách xử lý khi gặp khói, lửa hoặc tắc đường thoát hiểm sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại về người. Các đơn vị quản lý, chủ đầu tư, cư dân và nhân viên làm việc trong tòa nhà cần chủ động tập huấn, kiểm tra lối thoát hiểm và sẵn sàng ứng phó mọi tình huống.

Có thể bạn quan tâm:
Hệ thống phát hiện khói sớm bằng hút mẫu khí: Giải pháp cho khu vực yêu cầu độ nhạy cao

Hệ thống phát hiện khói sớm bằng hút mẫu khí: Giải pháp cho khu vực yêu cầu độ nhạy cao

12-10-2026
12 lượt xem
Hệ thống phát hiện khói sớm bằng hút mẫu khí là giải pháp sử dụng cơ chế chủ động lấy mẫu không khí để phân tích và phát hiện các hạt khói ở nồng độ thấp. Nhờ khả năng giám sát liên tục và độ nhạy cao khi được thiết kế phù hợp
Tìm hiểu thêm
Phân tích rủi ro cháy theo từng khu vực chức năng trong một nhà máy sản xuất

Phân tích rủi ro cháy theo từng khu vực chức năng trong một nhà máy sản xuất

12-10-2026
11 lượt xem
Việc phân tích rủi ro cháy theo từng khu vực chức năng giúp doanh nghiệp nhận diện sớm các mối nguy, lựa chọn giải pháp phòng cháy chữa cháy (PCCC) phù hợp và xây dựng phương án ứng phó hiệu quả
Tìm hiểu thêm
Chủ động, hiệp đồng chặt chẽ, bảo đảm an toàn trong cứu nạn, cứu hộ vùng lũ

Chủ động, hiệp đồng chặt chẽ, bảo đảm an toàn trong cứu nạn, cứu hộ vùng lũ

12-10-2026
10 lượt xem
Mưa lớn, lũ lụt, lũ quét và ngập úng trên diện rộng thường tạo ra những tình huống đặc biệt phức tạp đối với công tác cứu nạn, cứu hộ (CNCH). Nhiều khu dân cư bị chia cắt, giao thông đình trệ, thông tin liên lạc gián đoạn
Tìm hiểu thêm
Giải pháp chuẩn hóa hệ thống ký hiệu thiết bị PCCC và CNCH

Giải pháp chuẩn hóa hệ thống ký hiệu thiết bị PCCC và CNCH

12-10-2026
6 lượt xem
Hệ thống ký hiệu thể hiện thiết bị PCCC trên bản vẽ thiết kế hiện chưa được chuẩn hóa, chưa thống nhất và đã tồn tại nhiều năm mà chưa được giải quyết triệt để. Đây chính là khoảng trống cần sớm được khắc phục.
Tìm hiểu thêm
Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về PCCC và CNCH ngày càng hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về PCCC và CNCH ngày càng hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

12-10-2026
7 lượt xem
Các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành đã quy định tương đối đồng bộ nhiều nội dung như: an toàn cháy cho nhà và công trình; trang bị, bố trí phương tiện PCCC và CNCH; hệ thống báo cháy
Tìm hiểu thêm
GIỎ HÀNG
Giỏ hàng của bạn đang trống