Ứng dụng thiết bị bay không người lái trong công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ

Tại những nước phát triển như Mỹ, Đức, thiết bị bay không người lái đã được sử dụng để phân tích, đánh giá các yếu tố từ đám cháy, thiết bị này giúp chỉ huy chữa cháy tổ chức công việc của CBCS trên thực địa được bao quát và chữa cháy, cứu nạn cứu hộ hiệu quả trong thời gian ngắn hơn.

Ứng dụng thực tế phục vụ công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ

1. Đối với đám cháy trong đô thị

Tại các khu vực đô thị, khoảng cách di chuyển từ các Đội CC và CNCH  đến hiện trường trong vòng vài phút, nhưng đôi khi lực lượng, phương tiện bị trì hoãn do các điều kiện khách quan như tắc đường giờ cao điểm, gặp chướng ngại vật trên đường, sự cố, tai nạn. Nếu như sử dụng thiết bị bay không người lái, đám cháy có thể được đánh giá gần như ngay lập tức.

Ngoài ra, khói khí độc từ các tòa nhà và công trình kiến ​​trúc bị cháy, cũng như các yếu tố khác gây khó khăn cho việc xác định mức độ, phạm vi của đám cháy và các mối đe dọa chính.

Thiết bị bay không người lái bay qua các tòa nhà, cơ động và dễ dàng vượt qua mọi địa hình, chúng có thể được sử dụng để quan sát cơ sở đang cháy và xem chi tiết các khu vực qua vùng khói bằng cách sử dụng camera tầm nhiệt gắn trên thiết bị. Video tại thời gian thực được truyền đến các trung tâm chỉ huy giúp việc đánh giá, xử lý các tình huống được nhanh chóng và hiệu quả hơn.

2. Đối với đám cháy rừng

Cơ sở hạ tầng đường xá không đảm bảo và địa hình hiểm trở thường gây khó khăn cho việc tuần tra các khu vực có rừng. Ngoài ra còn khiến các lực lượng chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trên mặt đất gặp rủi ro. Việc quan sát đám cháy rừng từ mặt đất gần như không hiệu quả, không đánh giá hết được phạm vị của đám cháy, nên rất khó để xác định thứ tự ưu tiên trong các hoạt động chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ một cách chính xác.

Nếu sử dụng thiết bị bay không người lái để phát hiện đám cháy trong rừng, chúng có thể vượt qua tất cả các chướng ngại vật, nhanh chóng kiểm tra các khu vực rừng bị ảnh hưởng, xác định phạm vi và thiết lập các đường băng cản lửa một cách phù hợp, chính xác và hiệu quả. Dữ liệu thu thập được từ thiết bị bay không người lái đã và đang giúp các Đội CC và CNCH xác định chính xác vị trí, phạm vi đám cháy và giúp chỉ huy lựa chọn đưa ra các chiến thuật chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ phù hợp nhất.

3. Kiểm soát các hoạt động đối với khu vực sự cố có chất độc hại

Trong trường hợp xảy ra tình huống cháy, sự cố, tai nạn tại các khu vực có liên quan đến các loại hoá chất độc, hại hoặc các chất dễ nổ, việc dự báo trước về sự lan truyền của ngọn lửa và hướng phát triển của đám cháy, trong đó có tính đến việc đề ra các giải pháp khoanh vùng và loại bỏ yếu tố nguy hiểm có tầm quan trọng đặc biệt. Trong các tình huống khẩn cấp, trong khoảng thời gian rất ngắn, thiết bị bay không người lái giúp người chỉ huy nhanh chóng xác đinh mối nguy hiểm, đánh giá từ xa bản chất của các mối đe dọa bằng cách sử dụng camera tầm nhiệt, máy phân tích hoá chất độc hại hoặc phân tích khói, khí độc gắn theo.

4. Hỗ trợ các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn, cứu hộ

 Thiết bị bay không người lái được coi là “tai mắt” của lực lượng chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, đặc biệt là ở những khu vực khó tiếp cận, khu vực nguy hiểm. Chúng có tác dụng nhằm theo dõi đám cháy, sự cố, tai nạn từ trên không. Ngoài ra, còn được sử dụng để tìm kiếm và cứu hộ con người thay cho máy bay trực thăng do thiết bị bay không người lái có khả năng thâm nhập bay xuyên qua vào cả một tòa nhà chìm trong biển lửa hoặc quan sát một khu rừng đang cháy từ trên không.

Khi sử dụng thiết bị bay không người lái, lực lượng cứu hộ có thể phân tích, đánh giá đám cháy nhanh, xác định được quy mô và hướng phát triển của đám cháy, đồng thời tìm người mất tích, cung cấp thuốc hoặc các vật dụng khác cần thiết cho nạn nhân trong tình huống khẩn cấp. Chụp và phân tích hình ảnh sự cố giúp lực lượng cứu hộ điều chỉnh hướng sơ tán, dự đoán chính xác diễn biến tiếp theo của tình hình và đánh giá chính xác quy mô của thảm họa.

Phục vụ xây dựng chiến thuật chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trên mặt đất

Người chủ huy chữa cháy và CNCH sẽ nhanh chóng, thuận lợi trong việc quyết định các phương pháp, biện pháp và áp dụng chiến kỹ thuật chữa cháy và CNCH dựa trên những dữ liệu thu thập được qua quá trình trinh sát trên không từ thiết bị bay không người lái.

Một số dữ liệu thu được từ việc sử dụng thiết bị bay không người lái trinh sát:

- Vị trí, quy mô và mức độ lan truyền của đám cháy;

- Giao thông, nguồn nước xung quanh khu vực xảy ra đám cháy;

- Những yếu tố bất lợi xung quanh (cả tự nhiên và nhân tạo);

- Khu vực an toàn.

Sau khi phân tích, đánh giá dữ liệu nhận được từ thiết bị bay không người lái, người chỉ huy sẽ quyết định hướng và biện pháp dập tắt đám cháy. Ngoài ra, điều kiện thời tiết, lực lượng, phương tiện hiện có và các yếu tố khác cũng được tính đến.

Sau khi đám cháy được dập tắt, thiết bị bay không chỉ cho phép đánh giá nhanh mức độ thiệt hại mà còn kịp thời tìm ra các khu vực còn cháy âm ỉ có thể dẫn đến bùng cháy trở lại. Việc phân tích, đánh giá và tổ chức chữa cháy hiệu quả đòi hỏi người điểu khiển thiết bị bay không người lái phải có kỹ năng nghiệp vụ trong công tác chữa cháy và CNCH, khả năng điều khiển chụp ảnh chất lượng cao và xử lý chính xác dữ liệu nhận được.