Vì sao động cơ diesel chữa cháy khó khởi động?

Máy bơm diesel chữa cháy thường được sử dụng làm nguồn bơm dự phòng cho hệ thống PCCC, đặc biệt trong trường hợp nguồn điện chính gặp sự cố. Khác với máy bơm điện, động cơ diesel cần nhiều điều kiện đồng thời để có thể khởi động như nguồn điện điều khiển, nhiên liệu, khả năng nén, hệ thống làm mát và hệ thống khởi động.

Trong thực tế vận hành, tình trạng động cơ diesel chữa cháy khó khởi động hoặc phải khởi động nhiều lần mới nổ máy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Nếu không kiểm tra và xử lý sớm, sự cố này có thể làm giảm khả năng sẵn sàng của hệ thống khi xảy ra cháy.

Ắc quy khởi động bị yếu

Ắc quy là một trong những nguyên nhân thường gặp khiến động cơ diesel khó khởi động.

Khi ắc quy bị suy giảm dung lượng, dòng điện cung cấp cho motor khởi động không đủ mạnh để quay động cơ với tốc độ cần thiết.

Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Motor đề quay chậm

• Động cơ quay nhưng không nổ

• Điện áp tụt mạnh khi khởi động

• Ắc quy nhanh hết điện

• Bộ sạc thường xuyên báo lỗi

Đối với máy bơm diesel chữa cháy, tình trạng ắc quy yếu cần được xử lý sớm vì thiết bị phải luôn sẵn sàng khởi động tự động.

Bộ sạc ắc quy hoạt động không ổn định

Ngay cả khi ắc quy còn tốt, bộ sạc bị hỏng cũng có thể khiến ắc quy không được nạp đầy.

Sau thời gian dài, dung lượng ắc quy sẽ giảm dần và đến thời điểm cần khởi động, nguồn điện không đủ để vận hành motor đề.

Do đó, khi kiểm tra tình trạng khởi động, không nên chỉ kiểm tra ắc quy mà cần kiểm tra cả bộ sạc và hệ thống cấp điện cho bộ sạc.

Nhiên liệu diesel không đảm bảo chất lượng

Nhiên liệu là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng cháy trong buồng đốt.

Nếu nhiên liệu bị:

• Nhiễm nước

• Nhiễm cặn

• Biến chất

• Lẫn tạp chất

• Lưu trữ quá lâu

động cơ có thể khó khởi động hoặc hoạt động không ổn định.

Đối với máy bơm diesel chữa cháy ít vận hành, nhiên liệu trong bồn cần được kiểm tra định kỳ để đảm bảo chất lượng.

Lọc nhiên liệu bị tắc

Lọc nhiên liệu có nhiệm vụ giữ lại bụi bẩn và tạp chất trước khi nhiên liệu đi vào hệ thống phun.

Khi lọc bị tắc, lượng nhiên liệu cung cấp cho động cơ không đủ.

Kết quả có thể là:

• Động cơ khó nổ

• Động cơ nổ không đều

• Công suất giảm

• Động cơ dễ chết máy

Nếu máy bơm có dấu hiệu khó khởi động kéo dài, cần kiểm tra tình trạng lọc nhiên liệu và thay thế khi đến thời hạn bảo dưỡng.

Có không khí trong đường nhiên liệu

Không khí lọt vào đường nhiên liệu có thể làm quá trình cung cấp nhiên liệu bị gián đoạn.

Tình trạng này có thể xảy ra sau khi:

• Thay lọc nhiên liệu

• Tháo đường ống

• Hết nhiên liệu

• Đường ống bị rò rỉ

• Các đầu nối không kín

Khi đó, hệ thống nhiên liệu có thể cần được xả khí theo đúng quy trình của nhà sản xuất trước khi động cơ có thể khởi động bình thường.

Dầu động cơ không phù hợp hoặc đã xuống cấp

Dầu động cơ có nhiệm vụ bôi trơn các chi tiết bên trong động cơ và hỗ trợ giảm ma sát.

Nếu dầu quá đặc, sử dụng sai chủng loại hoặc đã xuống cấp, lực cản khi quay động cơ có thể tăng.

Điều này đặc biệt đáng chú ý khi động cơ khởi động trong điều kiện nhiệt độ thấp.

Vì vậy, cần sử dụng đúng loại dầu và độ nhớt theo hướng dẫn của nhà sản xuất động cơ.

Hệ thống làm mát gặp vấn đề

Động cơ diesel cần được duy trì ở điều kiện nhiệt độ phù hợp để hoạt động ổn định.

Nếu hệ thống làm mát gặp sự cố, động cơ có thể bị quá nhiệt hoặc không đạt điều kiện vận hành cần thiết.

Các bộ phận cần kiểm tra gồm:

• Mức nước làm mát

• Két nước

• Đường ống

• Bơm nước

• Van điều nhiệt

• Các vị trí rò rỉ

Việc kiểm tra hệ thống làm mát cần được thực hiện trong kế hoạch bảo trì định kỳ.

Bugi sấy hoặc bộ gia nhiệt gặp sự cố

Tùy loại động cơ diesel, hệ thống hỗ trợ khởi động trong điều kiện nhiệt độ thấp có thể đóng vai trò quan trọng.

Nếu bộ phận hỗ trợ này gặp vấn đề, động cơ có thể khó khởi động, đặc biệt khi nhiệt độ môi trường thấp.

Do đó, khi động cơ khó nổ trong điều kiện thời tiết lạnh, cần kiểm tra hệ thống hỗ trợ khởi động nếu động cơ được trang bị.

Motor khởi động bị yếu

Motor khởi động có nhiệm vụ quay trục động cơ trong giai đoạn khởi động.

Sau thời gian sử dụng, motor có thể bị:

• Mòn chổi than

• Hỏng rơ le

• Mòn bánh răng

• Kém tiếp xúc

• Suy giảm công suất

Khi đó, tốc độ quay của động cơ không đạt yêu cầu và quá trình khởi động trở nên khó khăn.

Đường điện và đầu nối bị oxy hóa

Máy bơm diesel chữa cháy thường được đặt trong phòng kỹ thuật hoặc khu vực có độ ẩm nhất định.

Sau thời gian dài, các đầu nối điện có thể bị oxy hóa hoặc lỏng.

Điện trở tại các điểm tiếp xúc tăng lên làm giảm dòng điện truyền đến motor khởi động hoặc các thiết bị điều khiển.

Cần kiểm tra:

• Cọc ắc quy

• Dây dẫn

• Đầu nối

• Cầu chì

• Rơ le

• Các tiếp điểm trong tủ điều khiển

Động cơ lâu ngày không được chạy thử

Một trong những nguyên nhân đáng chú ý là máy bơm diesel chữa cháy không được vận hành thử thường xuyên.

Khi thiết bị nằm yên trong thời gian dài, nhiều vấn đề có thể phát sinh mà người quản lý không nhận biết được như:

• Ắc quy suy giảm

• Nhiên liệu xuống cấp

• Gioăng và phớt lão hóa

• Đường nhiên liệu có không khí

• Dầu và chất làm mát xuống cấp

Nếu chỉ kiểm tra khi có sự cố, nguy cơ phát hiện lỗi quá muộn là rất cao.

Hệ thống điều khiển khởi động có vấn đề

Đối với máy bơm diesel chữa cháy tự động, hệ thống điều khiển có vai trò kích hoạt động cơ khi nhận được tín hiệu yêu cầu.

Nếu tủ điều khiển, cảm biến áp suất, rơ le hoặc hệ thống dây tín hiệu gặp lỗi, động cơ có thể không nhận được lệnh khởi động đúng cách.

Trong trường hợp này, cần kiểm tra cả hệ thống điều khiển thay vì chỉ tập trung vào động cơ.

Cách hạn chế tình trạng động cơ diesel khó khởi động

Để duy trì khả năng khởi động ổn định, đơn vị quản lý nên thực hiện kiểm tra định kỳ các hạng mục:

• Ắc quy và bộ sạc

• Nhiên liệu

• Lọc nhiên liệu

• Dầu động cơ

• Nước làm mát

• Motor khởi động

• Dây điện và đầu nối

• Hệ thống điều khiển

• Các dấu hiệu rò rỉ

Ngoài ra, cần vận hành thử máy bơm theo kế hoạch bảo trì và hướng dẫn của nhà sản xuất. Mọi bất thường phát hiện trong quá trình chạy thử cần được ghi nhận và xử lý trước khi đưa thiết bị trở lại trạng thái sẵn sàng.

Không nên cố khởi động liên tục khi động cơ không nổ

Khi động cơ không khởi động được, không nên liên tục đề máy trong thời gian dài.

Việc này có thể làm:

• Nóng motor khởi động

• Làm suy giảm ắc quy

• Tăng tải cho hệ thống điện

• Làm phát sinh thêm sự cố

Cần xác định nguyên nhân trước khi tiếp tục khởi động. Đối với những lỗi liên quan đến hệ thống nhiên liệu, điện hoặc cơ khí, nên để kỹ thuật viên có chuyên môn kiểm tra và xử lý.

Kết luận

Động cơ diesel chữa cháy khó khởi động có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như ắc quy yếu, bộ sạc gặp vấn đề, nhiên liệu không đảm bảo, lọc nhiên liệu bị tắc, có không khí trong đường nhiên liệu, dầu động cơ không phù hợp, motor khởi động xuống cấp hoặc hệ thống điều khiển gặp lỗi.

Để máy bơm diesel luôn sẵn sàng khi có yêu cầu, cần kiểm tra định kỳ toàn bộ hệ thống từ nguồn điện, nhiên liệu, dầu bôi trơn đến hệ thống khởi động và điều khiển. Đặc biệt, việc chạy thử và bảo trì theo kế hoạch sẽ giúp phát hiện sớm những bất thường, hạn chế nguy cơ máy bơm không khởi động được trong tình huống cháy nổ.